Mindfulness bez kadzidełka, czyli jak uczę się uważności na codzień

Masz dużo na głowie? Nie musisz od razu robić mniej.

KONCENTRACJA

Blog Cover Image

Mindfulness długo kojarzyło mi się z medytacją, siedzeniem w ciszy i próbą osiągnięcia jakiegoś szczególnego stanu spokoju. Trochę za mało konkretu jak na mnie i trochę za dużo kadzidełka. ;) 

Ostatnio pojechałam jednak na Japanese Wellbeing Retreat organizowany przez Oriente Reset Lab w Dojo Stara Wieś, gdzie czekały na mnie ogromna przestrzeń w japońskim stylu, domki bez zbędnych wygód i materace futon. W programie znalazły się kąpiel leśna, tai chi i ceremonia herbaty, a samo miejsce miało w sobie coś magicznego. Z całego weekendu najbardziej zapamiętałam jednak… jedną rodzynkę. 

Dlaczego zainteresowałam się mindfulness

Decyzję o tym, że chcę zwolnić, podjęłam już wcześniej. Na wyjazd pojechałam, żeby poszukać sposobów na bardziej świadome korzystanie z uwagi i energii, które mam. 

Buduję nową markę i widzę, jak łatwo myślami wybiegać do kolejnego zadania, zanim skończę poprzednie. Kiedy potrafię skupić się na jednej rzeczy, pracuję sprawniej i mam większe poczucie kontroli. Gdy uwaga przeskakuje między tematami, trudniej mi doprowadzić cokolwiek do końca. 

Zależy mi też na bardziej świadomym jedzeniu, żeby utrzymać efekty niemal dwuletniej pracy i leczenia choroby otyłościowej. Do tego dochodzi sen: chciałabym położyć się wieczorem i zasnąć, zamiast przez kolejne dwie czy trzy godziny czekać, aż moja głowa wreszcie zakończy dzień. 

Po tym weekendzie mindfulness przestało być dla mnie abstrakcyjną ideą. Zaczęłam patrzeć na nie jak na umiejętność, którą mogę ćwiczyć w zwykłym dniu, również po powrocie z miejsca, w którym łatwiej było się zatrzymać.

Czym jest uważność i czym różni się od relaksacji

Mindfulness, czyli uważność, polega na świadomym kierowaniu uwagi na bieżące doświadczenie: odczucia, myśli i to, co dzieje się wokół nas, bez automatycznego oceniania. Tak opisuje tę praktykę amerykańskie National Center for Complementary and Integrative Health, czyli NCCIH. [1] 

Wcześniej trochę mieszałam uważność z relaksacją. Jeżeli coś mnie odprężało, uznawałam, że jest „mindful”. Tymczasem mogę odpoczywać i jednocześnie być myślami zupełnie gdzie indziej. Mogę też ćwiczyć uważność, nie czując przy tym szczególnego odprężenia. 

Dla mnie ważne jest zauważenie, gdzie właśnie znajduje się moja uwaga. Kiedy podczas pisania zaczynam w głowie układać listę zakupów, mogę to dostrzec i wrócić do tekstu, bez pretensji do siebie o to, że znowu się rozproszyłam.

Ćwiczenie z rodzynką i doświadczenie uważnego jedzenia 

Jedno z najprostszych ćwiczeń podczas weekendu zaczęło się od tego, że… dostałam rodzynkę. Miałam jej od razu nie jeść. Najpierw dokładnie ją oglądałam, dotykałam, sprawdzałam jej strukturę i zapach. Później włożyłam ją do ust i zwracałam uwagę na smak, konsystencję oraz to, co dzieje się podczas jedzenia. 

To niesamowite, jak długo można doświadczać jednej rodzynki. Normalnie prawdopodobnie połknęłabym ją po kilku sekundach, a pięć minut później nie pamiętałabym nawet, że ją jadłam. 

Ćwiczenie pokazało mi, że można zjeść coś, prawie tego nie zauważając. Od tego czasu próbuję jeść wolniej, dokładniej przeżuwać i zwracać większą uwagę na smak oraz sygnały płynące z organizmu. 

Interesuje mnie również, czy dzięki temu będę jadła mniej. Intuicyjnie wydawało mi się, że wolniejsze jedzenie powinno pomóc mi wcześniej zauważyć sytość. Zanim jednak uznam to za zasadę, chciałam sprawdzić, co wynika z badań. 

Blog Content Image - 1

Mindfulness a koncentracja, jedzenie i sen 

Zajrzałam do przeglądów badań dotyczących trzech obszarów, które najbardziej mnie interesują. Sprawdziłam zarówno wyniki, jak i ograniczenia, żeby wiedzieć, czego mogę rozsądnie oczekiwać od dalszej praktyki.

Czy mindfulness może poprawić koncentrację 

Programy oparte na mindfulness mogą wspierać wybrane procesy związane z uwagą, ale wyniki nie są jednakowe dla wszystkich badanych umiejętności i grup. 

Nur Hani Zainal i Michelle G. Newman w metaanalizie opublikowanej online w 2023 roku, a w numerze czasopisma w 2024 roku, uwzględniły 111 randomizowanych badań z udziałem 

9538 osób. Stwierdziły małe do umiarkowanych efekty między innymi w zakresie wybranych miar kontroli uwagi i pamięci roboczej. [2] Wcześniejsza metaanaliza Sungjina Ima i współautorów z 2021 roku, obejmująca 25 badań, nie wykazała istotnego ogólnego wpływu na uwagę ani pamięć roboczą, choć odnotowała niewielką poprawę funkcji wykonawczych. [3] 

To wyniki badań nad interwencjami uczącymi mindfulness, a nie dowód, że jeden weekend lub kilka minut ćwiczeń poprawi moją koncentrację. Dają mi jednak powód, żeby przyjrzeć się temu, jak radzę sobie z wracaniem do zadania, gdy zauważę rozproszenie.

Czy uważne jedzenie oznacza, że zjemy mniej 

W części badań, mindfulness i uważne jedzenie wiązały się z niewielkim ograniczeniem spożycia jedzenia. Nie oznacza to jednak automatycznie szybszego odczuwania sytości. 

Przegląd systematyczny i metaanaliza Khaledy Ahmadyar, Qing Zhang i współautorów z 2026 roku objęły 41 publikacji. Wykazano niewielkie zmniejszenie spożycia jedzenia, ale nie stwierdzono istotnej zmiany deklarowanego głodu i sytości. Efekty były liczbowo większe w laboratorium, choć różnica między warunkami badań nie była statystycznie istotna. Autorzy wskazali na potrzebę lepszych badań w codziennych warunkach. [4] 

Dla mnie oznacza to, że warto obserwować własne doświadczenie, bez obietnicy, że uważne jedzenie pozwoli mi utrzymać masę ciała. Chcę sprawdzić, co zauważam przy posiłku, kiedy poświęcam mu więcej uwagi.

Czy mindfulness może pomóc przed snem 

Niektóre badania nad programami mindfulness wskazują na poprawę snu, ale wyniki zależą od rodzaju programu, badanej grupy i tego, z czym porównywano jego działanie. 

Metaanaliza Yuan-Yuan Wang i współautorów, opublikowana online w 2018 roku i w numerze czasopisma w 2020 roku, objęła pięć randomizowanych badań. Wskazała na poprawę wyników kwestionariusza jakości snu po interwencjach mindfulness, przy potrzebie dalszego zbadania trwałości efektów. [5] Przegląd Seong Min Kima i współautorów z 2022 roku dotyczył konkretnie programu redukcji stresu opartego na uważności, czyli MBSR. Nie wykazał poprawy jakości snu w podgrupach osób z przewlekłą bezsennością oraz osób z nowotworami; część innych porównań dała korzystniejsze wyniki. [6] 

Te prace nie rozstrzygają, czy krótka praktyka przed snem pomoże akurat mnie. Chcę sprawdzić, czy łatwiej będzie mi wyhamować po dniu pełnym zajęć. Nie utożsamiam tego z leczeniem bezsenności. 

Jak chcę ćwiczyć uważność na co dzień

Nie mam przestrzeni na trzydziestominutową procedurę z piętnastoma punktami do odhaczenia. Nie chcę też robić z uważności kolejnego projektu, który muszę realizować idealnie. Bardziej odpowiada mi kilka prostych prób w ciągu dnia. 

Przy jedzeniu zamierzam poświęcać więcej uwagi pierwszym kęsom: smakowi, zapachowi i konsystencji. Podczas pracy spróbuję zauważać moment, w którym myślami odchodzę od zadania, i spokojnie do niego wracać. Przed snem chcę dać sobie kilka minut na obserwowanie naturalnego oddechu. To mój punkt wyjścia, a nie wyliczona dawka praktyki gwarantująca efekty. 

Kiedyś myślałam o zwalnianiu przede wszystkim w kategoriach liczby rzeczy, które robię. Teraz coraz bardziej interesuje mnie również sposób, w jaki je robię. Podczas spaceru chciałabym zauważyć las, zamiast przez całą drogę rozwiązywać w głowie sprawę, którą mogę zająć się później. Przy obiedzie poczuć smak jedzenia, a kiedy odpoczywam, dać odpocząć również głowie. 

Największym testem będzie dla mnie zwykły dzień, ze wszystkimi zadaniami i sprawami, które domagają się uwagi. W takich warunkach chciałabym nauczyć się być bardziej obecna przy rzeczach, które sama uznałam za ważne. 

Mam nadal dużo planów. Nie potrzebuję jednak być myślami przy wszystkich jednocześnie. 

Źródła

1. NCCIH. Meditation and Mindfulness: Effectiveness and Safety. 

2. Zainal N. H., Newman M. G. (2024; online 2023). Mindfulness enhances cognitive functioning: a meta-analysis of 111 randomized controlled trials. Health Psychology Review, 18(2), 369–395. 

3. Im S. i współautorzy (2021). Does mindfulness-based intervention improve cognitive function?: A meta-analysis of controlled studies. Clinical Psychology Review, 84, 101972. 

4. Ahmadyar K., Zhang Q. i współautorzy (2026). Effects of mindfulness and mindful eating on food intake and appetite: a systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 128, 102780. 

5. Wang Y.-Y. i współautorzy (2020; online 2018). Mindfulness-Based Interventions for Insomnia: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Behavioral Sleep Medicine, 18(1), 1–9. 

6. Kim S. M. i współautorzy (2022). Effects of mindfulness-based stress reduction on adults with sleep 

Blog Content Image - 5

CHCESZ WIEDZIEĆ, KIEDY RUSZAMY?

Zostaw adres. Dam Ci znać, kiedy pokażę pierwszy format społeczności, a wcześniej podzielę się tym, jak ją buduję.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera oraz informacji handlowych i marketingowych na podany adres e-mail. Zgodę mogę wycofać w każdej chwili. Szczegóły dotyczące przetwarzania danych znajdują się w Polityce prywatności.

More to Discover

Mindfulness bez kadzidełka, czyli jak uczę się uważności na codzień

Masz dużo na głowie? Nie musisz od razu robić mniej.

KONCENTRACJA

Blog Cover Image

Mindfulness długo kojarzyło mi się z medytacją, siedzeniem w ciszy i próbą osiągnięcia jakiegoś szczególnego stanu spokoju. Trochę za mało konkretu jak na mnie i trochę za dużo kadzidełka. ;) 

Ostatnio pojechałam jednak na Japanese Wellbeing Retreat organizowany przez Oriente Reset Lab w Dojo Stara Wieś, gdzie czekały na mnie ogromna przestrzeń w japońskim stylu, domki bez zbędnych wygód i materace futon. W programie znalazły się kąpiel leśna, tai chi i ceremonia herbaty, a samo miejsce miało w sobie coś magicznego. Z całego weekendu najbardziej zapamiętałam jednak… jedną rodzynkę. 

Dlaczego zainteresowałam się mindfulness

Decyzję o tym, że chcę zwolnić, podjęłam już wcześniej. Na wyjazd pojechałam, żeby poszukać sposobów na bardziej świadome korzystanie z uwagi i energii, które mam. 

Buduję nową markę i widzę, jak łatwo myślami wybiegać do kolejnego zadania, zanim skończę poprzednie. Kiedy potrafię skupić się na jednej rzeczy, pracuję sprawniej i mam większe poczucie kontroli. Gdy uwaga przeskakuje między tematami, trudniej mi doprowadzić cokolwiek do końca. 

Zależy mi też na bardziej świadomym jedzeniu, żeby utrzymać efekty niemal dwuletniej pracy i leczenia choroby otyłościowej. Do tego dochodzi sen: chciałabym położyć się wieczorem i zasnąć, zamiast przez kolejne dwie czy trzy godziny czekać, aż moja głowa wreszcie zakończy dzień. 

Po tym weekendzie mindfulness przestało być dla mnie abstrakcyjną ideą. Zaczęłam patrzeć na nie jak na umiejętność, którą mogę ćwiczyć w zwykłym dniu, również po powrocie z miejsca, w którym łatwiej było się zatrzymać.

Czym jest uważność i czym różni się od relaksacji

Mindfulness, czyli uważność, polega na świadomym kierowaniu uwagi na bieżące doświadczenie: odczucia, myśli i to, co dzieje się wokół nas, bez automatycznego oceniania. Tak opisuje tę praktykę amerykańskie National Center for Complementary and Integrative Health, czyli NCCIH. [1] 

Wcześniej trochę mieszałam uważność z relaksacją. Jeżeli coś mnie odprężało, uznawałam, że jest „mindful”. Tymczasem mogę odpoczywać i jednocześnie być myślami zupełnie gdzie indziej. Mogę też ćwiczyć uważność, nie czując przy tym szczególnego odprężenia. 

Dla mnie ważne jest zauważenie, gdzie właśnie znajduje się moja uwaga. Kiedy podczas pisania zaczynam w głowie układać listę zakupów, mogę to dostrzec i wrócić do tekstu, bez pretensji do siebie o to, że znowu się rozproszyłam.

Ćwiczenie z rodzynką i doświadczenie uważnego jedzenia 

Jedno z najprostszych ćwiczeń podczas weekendu zaczęło się od tego, że… dostałam rodzynkę. Miałam jej od razu nie jeść. Najpierw dokładnie ją oglądałam, dotykałam, sprawdzałam jej strukturę i zapach. Później włożyłam ją do ust i zwracałam uwagę na smak, konsystencję oraz to, co dzieje się podczas jedzenia. 

To niesamowite, jak długo można doświadczać jednej rodzynki. Normalnie prawdopodobnie połknęłabym ją po kilku sekundach, a pięć minut później nie pamiętałabym nawet, że ją jadłam. 

Ćwiczenie pokazało mi, że można zjeść coś, prawie tego nie zauważając. Od tego czasu próbuję jeść wolniej, dokładniej przeżuwać i zwracać większą uwagę na smak oraz sygnały płynące z organizmu. 

Interesuje mnie również, czy dzięki temu będę jadła mniej. Intuicyjnie wydawało mi się, że wolniejsze jedzenie powinno pomóc mi wcześniej zauważyć sytość. Zanim jednak uznam to za zasadę, chciałam sprawdzić, co wynika z badań. 

Blog Content Image - 1

Mindfulness a koncentracja, jedzenie i sen 

Zajrzałam do przeglądów badań dotyczących trzech obszarów, które najbardziej mnie interesują. Sprawdziłam zarówno wyniki, jak i ograniczenia, żeby wiedzieć, czego mogę rozsądnie oczekiwać od dalszej praktyki.

Czy mindfulness może poprawić koncentrację 

Programy oparte na mindfulness mogą wspierać wybrane procesy związane z uwagą, ale wyniki nie są jednakowe dla wszystkich badanych umiejętności i grup. 

Nur Hani Zainal i Michelle G. Newman w metaanalizie opublikowanej online w 2023 roku, a w numerze czasopisma w 2024 roku, uwzględniły 111 randomizowanych badań z udziałem 

9538 osób. Stwierdziły małe do umiarkowanych efekty między innymi w zakresie wybranych miar kontroli uwagi i pamięci roboczej. [2] Wcześniejsza metaanaliza Sungjina Ima i współautorów z 2021 roku, obejmująca 25 badań, nie wykazała istotnego ogólnego wpływu na uwagę ani pamięć roboczą, choć odnotowała niewielką poprawę funkcji wykonawczych. [3] 

To wyniki badań nad interwencjami uczącymi mindfulness, a nie dowód, że jeden weekend lub kilka minut ćwiczeń poprawi moją koncentrację. Dają mi jednak powód, żeby przyjrzeć się temu, jak radzę sobie z wracaniem do zadania, gdy zauważę rozproszenie.

Czy uważne jedzenie oznacza, że zjemy mniej 

W części badań, mindfulness i uważne jedzenie wiązały się z niewielkim ograniczeniem spożycia jedzenia. Nie oznacza to jednak automatycznie szybszego odczuwania sytości. 

Przegląd systematyczny i metaanaliza Khaledy Ahmadyar, Qing Zhang i współautorów z 2026 roku objęły 41 publikacji. Wykazano niewielkie zmniejszenie spożycia jedzenia, ale nie stwierdzono istotnej zmiany deklarowanego głodu i sytości. Efekty były liczbowo większe w laboratorium, choć różnica między warunkami badań nie była statystycznie istotna. Autorzy wskazali na potrzebę lepszych badań w codziennych warunkach. [4] 

Dla mnie oznacza to, że warto obserwować własne doświadczenie, bez obietnicy, że uważne jedzenie pozwoli mi utrzymać masę ciała. Chcę sprawdzić, co zauważam przy posiłku, kiedy poświęcam mu więcej uwagi.

Czy mindfulness może pomóc przed snem 

Niektóre badania nad programami mindfulness wskazują na poprawę snu, ale wyniki zależą od rodzaju programu, badanej grupy i tego, z czym porównywano jego działanie. 

Metaanaliza Yuan-Yuan Wang i współautorów, opublikowana online w 2018 roku i w numerze czasopisma w 2020 roku, objęła pięć randomizowanych badań. Wskazała na poprawę wyników kwestionariusza jakości snu po interwencjach mindfulness, przy potrzebie dalszego zbadania trwałości efektów. [5] Przegląd Seong Min Kima i współautorów z 2022 roku dotyczył konkretnie programu redukcji stresu opartego na uważności, czyli MBSR. Nie wykazał poprawy jakości snu w podgrupach osób z przewlekłą bezsennością oraz osób z nowotworami; część innych porównań dała korzystniejsze wyniki. [6] 

Te prace nie rozstrzygają, czy krótka praktyka przed snem pomoże akurat mnie. Chcę sprawdzić, czy łatwiej będzie mi wyhamować po dniu pełnym zajęć. Nie utożsamiam tego z leczeniem bezsenności. 

Jak chcę ćwiczyć uważność na co dzień

Nie mam przestrzeni na trzydziestominutową procedurę z piętnastoma punktami do odhaczenia. Nie chcę też robić z uważności kolejnego projektu, który muszę realizować idealnie. Bardziej odpowiada mi kilka prostych prób w ciągu dnia. 

Przy jedzeniu zamierzam poświęcać więcej uwagi pierwszym kęsom: smakowi, zapachowi i konsystencji. Podczas pracy spróbuję zauważać moment, w którym myślami odchodzę od zadania, i spokojnie do niego wracać. Przed snem chcę dać sobie kilka minut na obserwowanie naturalnego oddechu. To mój punkt wyjścia, a nie wyliczona dawka praktyki gwarantująca efekty. 

Kiedyś myślałam o zwalnianiu przede wszystkim w kategoriach liczby rzeczy, które robię. Teraz coraz bardziej interesuje mnie również sposób, w jaki je robię. Podczas spaceru chciałabym zauważyć las, zamiast przez całą drogę rozwiązywać w głowie sprawę, którą mogę zająć się później. Przy obiedzie poczuć smak jedzenia, a kiedy odpoczywam, dać odpocząć również głowie. 

Największym testem będzie dla mnie zwykły dzień, ze wszystkimi zadaniami i sprawami, które domagają się uwagi. W takich warunkach chciałabym nauczyć się być bardziej obecna przy rzeczach, które sama uznałam za ważne. 

Mam nadal dużo planów. Nie potrzebuję jednak być myślami przy wszystkich jednocześnie. 

Źródła

1. NCCIH. Meditation and Mindfulness: Effectiveness and Safety. 

2. Zainal N. H., Newman M. G. (2024; online 2023). Mindfulness enhances cognitive functioning: a meta-analysis of 111 randomized controlled trials. Health Psychology Review, 18(2), 369–395. 

3. Im S. i współautorzy (2021). Does mindfulness-based intervention improve cognitive function?: A meta-analysis of controlled studies. Clinical Psychology Review, 84, 101972. 

4. Ahmadyar K., Zhang Q. i współautorzy (2026). Effects of mindfulness and mindful eating on food intake and appetite: a systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 128, 102780. 

5. Wang Y.-Y. i współautorzy (2020; online 2018). Mindfulness-Based Interventions for Insomnia: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Behavioral Sleep Medicine, 18(1), 1–9. 

6. Kim S. M. i współautorzy (2022). Effects of mindfulness-based stress reduction on adults with sleep 

Blog Content Image - 5

CHCESZ WIEDZIEĆ, KIEDY RUSZAMY?

Zostaw adres. Dam Ci znać, kiedy pokażę pierwszy format społeczności, a wcześniej podzielę się tym, jak ją buduję.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera oraz informacji handlowych i marketingowych na podany adres e-mail. Zgodę mogę wycofać w każdej chwili. Szczegóły dotyczące przetwarzania danych znajdują się w Polityce prywatności.

More to Discover

Mindfulness bez kadzidełka, czyli jak uczę się uważności na codzień

Masz dużo na głowie? Nie musisz od razu robić mniej.

KONCENTRACJA

Blog Cover Image

Mindfulness długo kojarzyło mi się z medytacją, siedzeniem w ciszy i próbą osiągnięcia jakiegoś szczególnego stanu spokoju. Trochę za mało konkretu jak na mnie i trochę za dużo kadzidełka. ;) 

Ostatnio pojechałam jednak na Japanese Wellbeing Retreat organizowany przez Oriente Reset Lab w Dojo Stara Wieś, gdzie czekały na mnie ogromna przestrzeń w japońskim stylu, domki bez zbędnych wygód i materace futon. W programie znalazły się kąpiel leśna, tai chi i ceremonia herbaty, a samo miejsce miało w sobie coś magicznego. Z całego weekendu najbardziej zapamiętałam jednak… jedną rodzynkę. 

Dlaczego zainteresowałam się mindfulness

Decyzję o tym, że chcę zwolnić, podjęłam już wcześniej. Na wyjazd pojechałam, żeby poszukać sposobów na bardziej świadome korzystanie z uwagi i energii, które mam. 

Buduję nową markę i widzę, jak łatwo myślami wybiegać do kolejnego zadania, zanim skończę poprzednie. Kiedy potrafię skupić się na jednej rzeczy, pracuję sprawniej i mam większe poczucie kontroli. Gdy uwaga przeskakuje między tematami, trudniej mi doprowadzić cokolwiek do końca. 

Zależy mi też na bardziej świadomym jedzeniu, żeby utrzymać efekty niemal dwuletniej pracy i leczenia choroby otyłościowej. Do tego dochodzi sen: chciałabym położyć się wieczorem i zasnąć, zamiast przez kolejne dwie czy trzy godziny czekać, aż moja głowa wreszcie zakończy dzień. 

Po tym weekendzie mindfulness przestało być dla mnie abstrakcyjną ideą. Zaczęłam patrzeć na nie jak na umiejętność, którą mogę ćwiczyć w zwykłym dniu, również po powrocie z miejsca, w którym łatwiej było się zatrzymać.

Czym jest uważność i czym różni się od relaksacji

Mindfulness, czyli uważność, polega na świadomym kierowaniu uwagi na bieżące doświadczenie: odczucia, myśli i to, co dzieje się wokół nas, bez automatycznego oceniania. Tak opisuje tę praktykę amerykańskie National Center for Complementary and Integrative Health, czyli NCCIH. [1] 

Wcześniej trochę mieszałam uważność z relaksacją. Jeżeli coś mnie odprężało, uznawałam, że jest „mindful”. Tymczasem mogę odpoczywać i jednocześnie być myślami zupełnie gdzie indziej. Mogę też ćwiczyć uważność, nie czując przy tym szczególnego odprężenia. 

Dla mnie ważne jest zauważenie, gdzie właśnie znajduje się moja uwaga. Kiedy podczas pisania zaczynam w głowie układać listę zakupów, mogę to dostrzec i wrócić do tekstu, bez pretensji do siebie o to, że znowu się rozproszyłam.

Ćwiczenie z rodzynką i doświadczenie uważnego jedzenia 

Jedno z najprostszych ćwiczeń podczas weekendu zaczęło się od tego, że… dostałam rodzynkę. Miałam jej od razu nie jeść. Najpierw dokładnie ją oglądałam, dotykałam, sprawdzałam jej strukturę i zapach. Później włożyłam ją do ust i zwracałam uwagę na smak, konsystencję oraz to, co dzieje się podczas jedzenia. 

To niesamowite, jak długo można doświadczać jednej rodzynki. Normalnie prawdopodobnie połknęłabym ją po kilku sekundach, a pięć minut później nie pamiętałabym nawet, że ją jadłam. 

Ćwiczenie pokazało mi, że można zjeść coś, prawie tego nie zauważając. Od tego czasu próbuję jeść wolniej, dokładniej przeżuwać i zwracać większą uwagę na smak oraz sygnały płynące z organizmu. 

Interesuje mnie również, czy dzięki temu będę jadła mniej. Intuicyjnie wydawało mi się, że wolniejsze jedzenie powinno pomóc mi wcześniej zauważyć sytość. Zanim jednak uznam to za zasadę, chciałam sprawdzić, co wynika z badań. 

Blog Content Image - 1

Mindfulness a koncentracja, jedzenie i sen 

Zajrzałam do przeglądów badań dotyczących trzech obszarów, które najbardziej mnie interesują. Sprawdziłam zarówno wyniki, jak i ograniczenia, żeby wiedzieć, czego mogę rozsądnie oczekiwać od dalszej praktyki.

Czy mindfulness może poprawić koncentrację 

Programy oparte na mindfulness mogą wspierać wybrane procesy związane z uwagą, ale wyniki nie są jednakowe dla wszystkich badanych umiejętności i grup. 

Nur Hani Zainal i Michelle G. Newman w metaanalizie opublikowanej online w 2023 roku, a w numerze czasopisma w 2024 roku, uwzględniły 111 randomizowanych badań z udziałem 

9538 osób. Stwierdziły małe do umiarkowanych efekty między innymi w zakresie wybranych miar kontroli uwagi i pamięci roboczej. [2] Wcześniejsza metaanaliza Sungjina Ima i współautorów z 2021 roku, obejmująca 25 badań, nie wykazała istotnego ogólnego wpływu na uwagę ani pamięć roboczą, choć odnotowała niewielką poprawę funkcji wykonawczych. [3] 

To wyniki badań nad interwencjami uczącymi mindfulness, a nie dowód, że jeden weekend lub kilka minut ćwiczeń poprawi moją koncentrację. Dają mi jednak powód, żeby przyjrzeć się temu, jak radzę sobie z wracaniem do zadania, gdy zauważę rozproszenie.

Czy uważne jedzenie oznacza, że zjemy mniej 

W części badań, mindfulness i uważne jedzenie wiązały się z niewielkim ograniczeniem spożycia jedzenia. Nie oznacza to jednak automatycznie szybszego odczuwania sytości. 

Przegląd systematyczny i metaanaliza Khaledy Ahmadyar, Qing Zhang i współautorów z 2026 roku objęły 41 publikacji. Wykazano niewielkie zmniejszenie spożycia jedzenia, ale nie stwierdzono istotnej zmiany deklarowanego głodu i sytości. Efekty były liczbowo większe w laboratorium, choć różnica między warunkami badań nie była statystycznie istotna. Autorzy wskazali na potrzebę lepszych badań w codziennych warunkach. [4] 

Dla mnie oznacza to, że warto obserwować własne doświadczenie, bez obietnicy, że uważne jedzenie pozwoli mi utrzymać masę ciała. Chcę sprawdzić, co zauważam przy posiłku, kiedy poświęcam mu więcej uwagi.

Czy mindfulness może pomóc przed snem 

Niektóre badania nad programami mindfulness wskazują na poprawę snu, ale wyniki zależą od rodzaju programu, badanej grupy i tego, z czym porównywano jego działanie. 

Metaanaliza Yuan-Yuan Wang i współautorów, opublikowana online w 2018 roku i w numerze czasopisma w 2020 roku, objęła pięć randomizowanych badań. Wskazała na poprawę wyników kwestionariusza jakości snu po interwencjach mindfulness, przy potrzebie dalszego zbadania trwałości efektów. [5] Przegląd Seong Min Kima i współautorów z 2022 roku dotyczył konkretnie programu redukcji stresu opartego na uważności, czyli MBSR. Nie wykazał poprawy jakości snu w podgrupach osób z przewlekłą bezsennością oraz osób z nowotworami; część innych porównań dała korzystniejsze wyniki. [6] 

Te prace nie rozstrzygają, czy krótka praktyka przed snem pomoże akurat mnie. Chcę sprawdzić, czy łatwiej będzie mi wyhamować po dniu pełnym zajęć. Nie utożsamiam tego z leczeniem bezsenności. 

Jak chcę ćwiczyć uważność na co dzień

Nie mam przestrzeni na trzydziestominutową procedurę z piętnastoma punktami do odhaczenia. Nie chcę też robić z uważności kolejnego projektu, który muszę realizować idealnie. Bardziej odpowiada mi kilka prostych prób w ciągu dnia. 

Przy jedzeniu zamierzam poświęcać więcej uwagi pierwszym kęsom: smakowi, zapachowi i konsystencji. Podczas pracy spróbuję zauważać moment, w którym myślami odchodzę od zadania, i spokojnie do niego wracać. Przed snem chcę dać sobie kilka minut na obserwowanie naturalnego oddechu. To mój punkt wyjścia, a nie wyliczona dawka praktyki gwarantująca efekty. 

Kiedyś myślałam o zwalnianiu przede wszystkim w kategoriach liczby rzeczy, które robię. Teraz coraz bardziej interesuje mnie również sposób, w jaki je robię. Podczas spaceru chciałabym zauważyć las, zamiast przez całą drogę rozwiązywać w głowie sprawę, którą mogę zająć się później. Przy obiedzie poczuć smak jedzenia, a kiedy odpoczywam, dać odpocząć również głowie. 

Największym testem będzie dla mnie zwykły dzień, ze wszystkimi zadaniami i sprawami, które domagają się uwagi. W takich warunkach chciałabym nauczyć się być bardziej obecna przy rzeczach, które sama uznałam za ważne. 

Mam nadal dużo planów. Nie potrzebuję jednak być myślami przy wszystkich jednocześnie. 

Źródła

1. NCCIH. Meditation and Mindfulness: Effectiveness and Safety. 

2. Zainal N. H., Newman M. G. (2024; online 2023). Mindfulness enhances cognitive functioning: a meta-analysis of 111 randomized controlled trials. Health Psychology Review, 18(2), 369–395. 

3. Im S. i współautorzy (2021). Does mindfulness-based intervention improve cognitive function?: A meta-analysis of controlled studies. Clinical Psychology Review, 84, 101972. 

4. Ahmadyar K., Zhang Q. i współautorzy (2026). Effects of mindfulness and mindful eating on food intake and appetite: a systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 128, 102780. 

5. Wang Y.-Y. i współautorzy (2020; online 2018). Mindfulness-Based Interventions for Insomnia: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Behavioral Sleep Medicine, 18(1), 1–9. 

6. Kim S. M. i współautorzy (2022). Effects of mindfulness-based stress reduction on adults with sleep 

Blog Content Image - 5

CHCESZ WIEDZIEĆ, KIEDY RUSZAMY?

Zostaw adres. Dam Ci znać, kiedy pokażę pierwszy format społeczności, a wcześniej podzielę się tym, jak ją buduję.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera oraz informacji handlowych i marketingowych na podany adres e-mail. Zgodę mogę wycofać w każdej chwili. Szczegóły dotyczące przetwarzania danych znajdują się w Polityce prywatności.

More to Discover